ZUS PODWAŻA UMOWĘ O PRACĘ. JAK SIĘ BRONIĆ? – CZ. III

ZUS PODWAŻA UMOWĘ O PRACĘ. JAK SIĘ BRONIĆ? – CZ. III

Omówiliśmy już dwa najczęściej wykorzystywane przez ZUS zarzuty odnośnie umowy o pracę, którymi ZUS posługuje się w decyzjach o niepodleganiu ubezpieczeniom społecznym, uznając stosunek pracy za fikcyjny. W tym wpisie dowiesz się jak bronić się przed trzecim, równie często stosowanym argumentem ZUS, mianowicie zarzutem zawarcia umowy o pracę dla pozoru.

ZUS pisze w decyzji o niepodleganiu najczęściej tak: „Zatem na podstawie art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 300 Kodeksu pracy należy stwierdzić, że umowa o pracę zawarta między płatnikiem a ubezpieczonym, jako zawarta dla pozoru jest nieważna, a zatem Pani … nie podlega ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia …”.

Według ZUS „samo dopełnienie formalności w postaci zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, przekazania przez płatnika za ubezpieczonego imiennych raportów rozliczeniowych oraz podpisanie umowy o pracę nie przesądza o faktycznym wykonywaniu pracy”.

Kluczowym argumentem wyjaśniającym pozorność zatrudnienia zdaniem ZUS jest okoliczność, że „zgłoszenie do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych miało na celu uzyskanie przez pracownika zasiłku z ubezpieczenia chorobowego”.

(AD 3) CZY ZUS MA RACJĘ?

Zgodnie z art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego, nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Nie można jednak uznać za pozorne dokonanie czynności prawnej wyłącznie po to, by osiągnąć skutki, jakie ustawa wiąże z tą czynnością prawną. Skoro bowiem z zawarciem umowy o pracę ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych wiąże obowiązek ubezpieczenia emerytalno-rentowego, chorobowego i wypadkowego, to podjęcie zatrudnienia w celu objęcia ubezpieczeniem i ewentualnego korzystania ze świadczeń z tego ubezpieczenia nie może być kwalifikowana jako czynność pozorna, jeżeli umowa o pracę jest faktycznie realizowana. Innymi słowy, nie można przyjąć pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy o pracę, gdy pracownik podjął pracę i faktycznie ją wykonywał, a pracodawca świadczenie to przyjmował.

W tym kontekście uzasadnienie decyzji ZUS o niepodleganiu z powołaniem się na (rzekome) „działania stron nakierowane wyłącznie na osiągnięcie nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych” nie znajduje podstaw, bo jednym ze skutków umowy o pracę jest objęcie ubezpieczeniem społecznym w konsekwencji nie można mówić tu o pozorności, bo nie można uznać za pozorne dokonanie czynności prawnej wyłącznie po to, by osiągnąć skutki, jakie ustawa wiąże z tą czynnością prawną.

Takiej decyzji ZUS można postawić zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 83 § 1 KC w zw. z art. 300 KP poprzez jego zastosowanie i uznanie oświadczeń woli stron umowy o pracę za złożone dla pozoru podczas gdy z zawarciem umowy o pracę ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych wiąże obowiązek ubezpieczenia emerytalno-rentowego, chorobowego i wypadkowego, a zatem podjęcie zatrudnienia w celu objęcia ubezpieczeniem i ewentualnego korzystania ze świadczeń z tego ubezpieczenia nie może być kwalifikowana jako czynność pozorna, jeżeli umowa o pracę jest faktycznie realizowana.

Sąd Najwyższy przyjmuje, że umowa o pracę jest zawarta dla pozoru (art. 83 § 1 k.c.), a przez to nie stanowi tytułu do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, jeżeli przy składaniu oświadczeń woli obie strony mają świadomość, że osoba określona w umowie o pracę jako pracownik nie będzie świadczyć pracy, a osoba wskazana jako pracodawca nie będzie korzystać z jej pracy, czyli strony z góry zakładają, że nie będą realizowały swoich praw i obowiązków wypełniających treść stosunku pracy (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 12 lipca 2012 r., II UK 14/12; z 4 sierpnia 2005 r., II UK 321/04; z 19 października 2007 r., II UK 56/07). Innymi słowy, nie można przyjąć pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy o pracę, gdy pracownik podjął pracę i faktycznie ją wykonywał, a pracodawca świadczenie to przyjmował (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 14 marca 2018 r., III AUa 772/17). Warto więc na etapie postępowania wyjaśniającego przedstawić w ZUSie jak najwięcej dowodów potwierdzających fakt świadczenia pracy i realizowania obowiązków pracowniczych wynikających z umowy o pracę. ZUS bardzo często nie wnioskuje ani nie pyta o dodatkowe dowody mogące potwierdzić fakt wykonywania pracy. Niczego nieświadomi pracodawca i pracownik zwykle ograniczają się jedynie do tego, co organ rentowy od nich żąda w toku postępowania wyjaśniającego. W konsekwencji ZUS przyjmuje, że „nie udowodniono” aby praca była faktycznie wykonywana i zamyka postępowanie administracyjne wydając negatywną decyzję i powołując się w niej na pozorność zatrudnienia (art. 83 § 1 KC w zw. z art. 300 KP).

W ugruntowanym orzecznictwie przyjmuje się, że pozorność umowy o pracę zachodzi także wówczas, gdy praca jest faktycznie świadczona, lecz na innej podstawie niż umowa o pracę (wyroki Sądu Najwyższego: z 8 lipca 2009 r., I UK 43/09; z 12 maja 2011 r., II UK 20/11; z 17 marca 2016 r. III UK 84/15; z 17 marca 2016 r., III UK 83/15). W tym zakresie odsyłamy do wpisu odnośnie pracowniczego podporządkowania – > ZUS PODWAŻA UMOWĘ O PRACĘ. JAK SIĘ BRONIĆ? – CZ. I

Podziel się swoim komentarzem pod artykułem.

_______

Prowadzisz spór z ZUS i potrzebujesz pomocy prawnej? Napisz do nas na mejla: kontakt@zusblog.pl

_______

Zachęcamy do polubienia www.ZUSblog.pl na fanpag’u na FB

Dodaj komentarz

Close Menu